Đây là vấn đề làm mất lòng tin vào thuốc nam nhiều hơn bất cứ điều gì khác.
Hiện tượng là gì
- Tân dược bị trộn vào chế phẩm thảo dược
- Không ghi trên nhãn
- Người dùng không biết mình đang uống gì
- Cho hiệu quả nhanh
- Tạo uy tín giả cho sản phẩm
Người bán được tiếng thần dược còn người mua nhận rủi ro.
Dấu hiệu tác dụng nhanh bất thường
- Hết đau trong vài giờ
- Hết ngứa ngay lập tức
- Ăn ngon lên nhanh
- Tăng cân nhanh
- Thảo dược thật hiếm khi nhanh như vậy
Tốc độ là manh mối rõ nhất mà người dùng có thể tự nhận ra.
Vì sao hiện tượng này tồn tại
- Người bán muốn có hiệu quả nhanh để giữ khách
- Tân dược rẻ và dễ mua
- Khó phát hiện bằng mắt thường
- Người dùng thấy đỡ nên tin
- Quản lý chất lượng còn khó khăn
Động cơ kinh tế là gốc rễ của hiện tượng chứ không phải sự thiếu hiểu biết.
Nhóm hay bị trộn
- Corticoid
- Thuốc giảm đau chống viêm
- Thuốc hạ đường huyết
- Thuốc an thần
- Thuốc lợi tiểu trong sản phẩm giảm cân
Đây đều là những nhóm cho hiệu quả nhìn thấy được ngay.
Vì sao corticoid đứng đầu
- Giảm viêm rất nhanh
- Giảm đau khớp rõ rệt
- Làm ăn ngon miệng
- Giá rẻ và dễ mua
- Hiệu quả ban đầu rất thuyết phục
Người bệnh thấy đỡ thật nên càng tin và càng giới thiệu cho người khác.
Biểu hiện khi đã dùng lâu
- Mặt tròn lên
- Bụng to mà tay chân teo
- Da mỏng dễ bầm
- Rạn da
- Huyết áp và đường huyết tăng
Bộ dấu hiệu này khá đặc trưng và bác sĩ thường nhận ra ngay.
Hậu quả lên xương
- Loãng xương
- Gãy xương do lực nhẹ
- Xẹp đốt sống
- Hoại tử chỏm xương đùi
- Khó hồi phục
Người dùng lâu có thể gãy xương chỉ vì một cú ngã rất nhẹ.
Hậu quả lên dạ dày
- Loét dạ dày
- Xuất huyết tiêu hoá
- Có thể không đau trước khi chảy máu
- Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen
- Là cấp cứu
Đi ngoài phân đen như hắc ín là dấu hiệu phải vào viện ngay.
Hậu quả lên tuyến thượng thận
- Tuyến giảm hoạt động do bị ức chế
- Ngừng đột ngột gây suy thượng thận cấp
- Là tình huống đe doạ tính mạng
- Phải giảm liều theo hướng dẫn
- Không tự ngừng đột ngột
Đây là lý do không được tự ý bỏ ngang khi đã dùng lâu.
Về nhóm hạ đường huyết bị trộn
- Gây tụt đường huyết bất ngờ
- Run tay vã mồ hôi hoa mắt
- Có thể hôn mê
- Nguy hiểm khi lái xe
- Người cao tuổi dễ nặng hơn
Tụt đường huyết xảy ra khi đang lái xe là tình huống rất nguy hiểm.
Dấu hiệu trên bao bì
- Không có nhãn mác
- Không ghi thành phần
- Không có số đăng ký
- Đóng gói thủ công
- Chỉ có số điện thoại người bán
Sản phẩm không ghi thành phần là thứ không nên đưa vào miệng.
Dấu hiệu trong cách bán
- Quảng cáo chữa khỏi bệnh mạn tính
- Bảo bỏ thuốc tây đang uống
- Bán qua mạng xã hội
- Dùng lời chứng thực người dùng
- Nhấn mạnh bí truyền không tiết lộ
Lời khuyên bỏ thuốc đang điều trị là dấu hiệu nghiêm trọng nhất.
Về viên hoàn tán không nhãn
- Là dạng hay bị trộn nhất
- Khó nhận biết bằng mắt
- Màu và mùi giống thuốc thật
- Chỉ xét nghiệm mới biết chắc
- Tránh hàng không rõ nguồn
Không thể nhìn hay ngửi mà biết được một viên hoàn có trộn gì.
Nghi ngờ thì làm gì
- Ngừng dùng và đi khám
- Mang theo mẫu và bao bì
- Kể rõ dùng bao lâu
- Không tự ngừng đột ngột nếu dùng đã lâu
- Làm xét nghiệm theo chỉ định
Mang theo mẫu thuốc giúp bác sĩ định hướng nhanh hơn rất nhiều.
Vì sao khó bỏ
- Bỏ là đau lại ngay
- Người bệnh nghĩ là thuốc tốt
- Cảm giác hụt hẫng khi ngừng
- Cần được hỗ trợ giảm dần
- Cần điều trị thay thế đúng
Người bệnh cần một phương án điều trị thật để thay thế chứ không chỉ lời khuyên ngừng.
Ảnh hưởng tới ngành đông y
- Làm mất lòng tin vào thuốc nam
- Ảnh hưởng tới người làm nghề tử tế
- Là vấn đề quản lý chất lượng
- Không phải bản chất của thuốc nam
- Cần phân biệt rõ hai chuyện
Người làm nghề nghiêm túc là bên chịu thiệt nhiều nhất từ hiện tượng này.
Cách nghĩ thực tế
- Tác dụng nhanh bất thường là manh mối rõ nhất
- Corticoid là nhóm hay bị trộn nhất
- Sản phẩm không ghi thành phần thì không dùng
- Không tự ngừng đột ngột khi đã dùng lâu
- Đi khám và mang theo mẫu thuốc
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy đi khám nếu nghi ngờ sản phẩm đang dùng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao thuốc nam đỡ quá nhanh lại đáng nghi?
Vì phần lớn vị thuốc thảo dược có tác dụng từ từ. Hết đau hoặc hết ngứa trong vài giờ thường là dấu hiệu có tân dược được trộn vào.
Chất nào hay bị trộn nhất?
Thường gặp nhất là nhóm corticoid, kế đến là thuốc giảm đau chống viêm và thuốc hạ đường huyết. Đây là các nhóm cho hiệu quả nhanh và rõ.
Hậu quả của việc dùng lâu dài là gì?
Có thể gây hội chứng do dùng corticoid kéo dài, loãng xương, loét dạ dày, suy tuyến thượng thận và nhiều biến chứng nặng khác.
Nghi ngờ thì nên làm gì?
Ngừng dùng và đi khám, mang theo mẫu thuốc và bao bì nếu có. Không tự ngừng đột ngột nếu đã dùng lâu, vì cần được hướng dẫn giảm dần.