Cứu ngải và các phương pháp dùng nhiệt

Đây là nhóm phương pháp dễ chịu với nhiều người nhưng cũng dễ gây bỏng nhất.

Cứu ngải là gì

• Dùng nhiệt từ ngải cứu khô đã được chế biến
• Tác động lên các vị trí trên cơ thể
• Có thể làm trực tiếp hoặc gián tiếp
• Thường đi kèm với châm cứu
• Là phương pháp lâu đời

Ngải cứu được chọn vì cháy chậm và toả nhiệt đều.

Các hình thức thường gặp

• Hơ điếu ngải cách da một khoảng
• Đặt mồi ngải trên lớp đệm
• Gắn lên đầu kim châm
• Dùng hộp cứu đặt trên da
• Mỗi cách có mức nhiệt khác nhau

Cách gián tiếp qua lớp đệm an toàn hơn so với đốt trực tiếp trên da.

Cảm giác mong muốn

• Ấm dễ chịu lan ra
• Không phải nóng rát
• Da hơi ửng đỏ là bình thường
• Cảm giác rát là dấu hiệu quá nóng
• Báo ngay khi thấy rát

Ấm dễ chịu và nóng rát là hai cảm giác khác nhau và cần phân biệt rõ.

Nguy cơ bỏng

• Là biến chứng thường gặp nhất
• Do hơ quá gần hoặc quá lâu
• Do tàn ngải rơi xuống da
• Có thể để lại sẹo
• Hoàn toàn phòng được

Tàn ngải rơi xuống da là nguyên nhân bỏng hay gặp nhất.

Ai có nguy cơ cao hơn

• Người tiểu đường có biến chứng thần kinh
• Người có bệnh thần kinh ngoại biên
• Người cao tuổi
• Trẻ nhỏ
• Người không nói được cảm giác

Người giảm cảm giác có thể bị bỏng sâu mà không hề thấy nóng.

Vì sao người tiểu đường đặc biệt nguy hiểm

• Giảm cảm giác nên không thấy nóng
• Tuần hoàn kém nên lành chậm
• Dễ nhiễm khuẩn
• Vết bỏng nhỏ có thể thành loét
• Nên rất thận trọng hoặc tránh

Một vết bỏng nhỏ ở bàn chân người tiểu đường có thể dẫn tới hậu quả rất nặng.

Cách phòng bỏng

• Người thực hiện luôn ở bên cạnh
• Hỏi cảm giác thường xuyên
• Dùng vật chắn hứng tàn
• Không để người bệnh một mình
• Báo ngay khi thấy rát

Để người bệnh một mình trong lúc đang cứu là điều không nên xảy ra.

Về khói ngải

• Có mùi đặc trưng và khá nhiều
• Có thể gây kích ứng hô hấp
• Người hen cần chú ý
• Phòng cần thông thoáng
• Có loại ít khói hơn

Người hen nên hỏi trước về loại ít khói hoặc chọn phương pháp khác.

Vấn đề thông gió

• Phòng kín làm khói tích tụ
• Ảnh hưởng cả người thực hiện
• Cần hệ thống hút khói
• Hoặc phòng thoáng khí
• Là tiêu chuẩn của cơ sở tốt

Người làm nghề tiếp xúc với khói hằng ngày cũng cần được bảo vệ.

Về sẹo do cứu

• Một số phương pháp cổ cố ý tạo sẹo
• Hiện nay hiếm khi làm
• Nguy cơ nhiễm khuẩn cao
• Để lại sẹo vĩnh viễn
• Nên hỏi rõ trước khi đồng ý

Nếu được đề nghị phương pháp để lại sẹo thì nên hỏi rất kỹ trước khi đồng ý.

Giác hơi

• Dùng cốc tạo áp suất âm trên da
• Để lại vết bầm tròn
• Vết bầm là bình thường và tự hết
• Loại dùng lửa có nguy cơ bỏng
• Loại hút chân không an toàn hơn

Vết bầm tròn sau giác hơi là bình thường và mờ dần trong vài ngày.

An toàn khi giác hơi

• Không giác lên vùng da tổn thương
• Không giác quá lâu
• Người dùng chống đông cần thận trọng
• Loại có rạch da có nguy cơ nhiễm khuẩn
• Vệ sinh dụng cụ giữa các lần dùng

Loại giác có rạch da mang thêm rủi ro nhiễm khuẩn nên cần cân nhắc kỹ.

Cạo gió

• Cạo lên da bằng vật cùn có bôi trơn
• Để lại vết đỏ hoặc bầm
• Không cạo quá mạnh tới rách da
• Không cạo lên vùng có vết thương
• Người dùng chống đông cần tránh

Cạo tới rách da là làm quá và tạo cửa ngõ cho nhiễm khuẩn.

Về vết bầm sau các phương pháp này

• Là bình thường trong phạm vi nhất định
• Tự mờ sau vài ngày tới một tuần
• Bầm quá nhiều là dấu hiệu làm quá tay
• Đau kéo dài cũng vậy
• Báo cho người thực hiện

Vết bầm không nên đau tới mức ảnh hưởng sinh hoạt.

Khi nào cần đi khám

• Bỏng có bọng nước diện rộng
• Vết thương không lành
• Sưng nóng đỏ tăng dần
• Sốt
• Người tiểu đường có bất kỳ tổn thương da nào

Với người tiểu đường, mọi tổn thương da đều cần được khám.

Cách nghĩ thực tế

• Cảm giác mong muốn là ấm dễ chịu chứ không phải nóng rát
• Bỏng là biến chứng thường gặp nhất và phòng được
• Người giảm cảm giác có thể bỏng mà không biết
• Khói ngải ảnh hưởng người hen nên cần thông gió
• Người dùng chống đông cần thận trọng với giác hơi và cạo gió

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy đi khám khi có bỏng hoặc tổn thương da.

Câu hỏi thường gặp