Điện châm, thuỷ châm và cấy chỉ

Ba phương pháp này khác nhau đáng kể về mức xâm lấn nên rủi ro cũng khác nhau.

Điện châm

• Nối dòng điện nhẹ vào kim đã châm
• Tạo kích thích liên tục
• Cường độ được điều chỉnh theo cảm giác
• Cảm giác giật nhẹ đều đặn
• Được dùng nhiều trong điều trị đau

Cường độ nên được tăng dần và dừng ở mức dễ chịu chứ không phải mức cao nhất chịu được.

Ai cần tránh điện châm

• Người có máy tạo nhịp tim
• Người có thiết bị cấy ghép điện tử
• Người động kinh chưa kiểm soát
• Phụ nữ mang thai ở một số vị trí
• Cần nói rõ trước khi làm

Người có máy tạo nhịp phải nói rõ ngay từ đầu chứ không đợi được hỏi.

Lưu ý khi làm điện châm

• Không nối qua vùng tim
• Không nối qua vùng đầu ở một số trường hợp
• Tăng cường độ từ từ
• Báo ngay nếu thấy khó chịu
• Người thực hiện phải ở gần

Cảm giác giật mạnh đột ngột là dấu hiệu cần báo ngay.

Thuỷ châm

• Tiêm một lượng nhỏ thuốc vào huyệt
• Là tiêm thuốc thật
• Nên mọi rủi ro của tiêm đều áp dụng
• Cần biết thuốc gì được tiêm
• Cần hỏi rõ trước khi đồng ý

Đây là tiêm thuốc nên người bệnh có quyền biết mình được tiêm gì.

Rủi ro của thuỷ châm

• Dị ứng với thuốc được tiêm
• Nhiễm khuẩn tại chỗ
• Áp xe nếu không vô trùng
• Tổn thương thần kinh nếu tiêm sai vị trí
• Tác dụng phụ của chính thuốc đó

Nếu thuốc được tiêm là corticoid thì mọi lưu ý về corticoid đều áp dụng.

Những câu phải hỏi trước thuỷ châm

• Tiêm thuốc gì
• Vì sao chọn thuốc đó
• Có corticoid không
• Tiêm bao nhiêu lần
• Tác dụng phụ có thể gặp

Không được cho biết tiêm thuốc gì là lý do đủ để từ chối.

Vấn đề với corticoid tiêm nhiều lần

• Một số nơi tiêm corticoid nhiều lần
• Người bệnh thấy đỡ nhanh
• Nhưng có tác dụng phụ tích luỹ
• Cần biết mình đang dùng gì
• Hỏi rõ và ghi lại

Đỡ rất nhanh sau mỗi lần tiêm là dấu hiệu nên hỏi kỹ về thành phần.

Cấy chỉ

• Đưa đoạn chỉ tự tiêu vào huyệt
• Tạo kích thích kéo dài nhiều ngày
• Giảm số lần phải đến
• Là thủ thuật xâm lấn hơn
• Yêu cầu vô trùng cao hơn

Vì chỉ nằm lại trong cơ thể nên yêu cầu vô trùng cao hơn hẳn.

Rủi ro của cấy chỉ

• Nhiễm khuẩn tại chỗ
• Áp xe
• Phản ứng với vật liệu
• Đau kéo dài
• Sẹo

Sưng nóng đỏ tăng dần sau cấy chỉ là dấu hiệu nhiễm khuẩn cần đi khám.

Yêu cầu vô trùng khi cấy chỉ

• Sát khuẩn kỹ vùng da
• Dụng cụ vô trùng
• Vật liệu chỉ y tế đạt chuẩn
• Người thực hiện đeo găng
• Hướng dẫn chăm sóc sau thủ thuật

Không được hướng dẫn chăm sóc sau thủ thuật là thiếu sót đáng chú ý.

Chăm sóc sau cấy chỉ

• Giữ khô vùng cấy trong thời gian được dặn
• Không gãi hoặc chà xát
• Theo dõi dấu hiệu nhiễm khuẩn
• Đau nhẹ vài ngày là bình thường
• Báo nếu đau tăng dần

Đau giảm dần là bình thường, đau tăng dần thì không.

Về nhĩ châm

• Châm hoặc dán vào vùng tai
• Có thể lưu lại nhiều ngày
• Cần giữ vệ sinh
• Nguy cơ nhiễm khuẩn sụn tai
• Nhiễm khuẩn sụn tai khó điều trị

Nhiễm khuẩn sụn tai là biến chứng khó điều trị và có thể để lại biến dạng.

Về dụng cụ dùng tại nhà

• Nhiều thiết bị được bán cho người dùng tự làm
• Không có hướng dẫn chuyên môn
• Không biết vị trí và độ sâu
• Nguy cơ tổn thương
• Không nên tự làm các thủ thuật xâm lấn

Các thủ thuật có xuyên da không nên tự làm ở nhà.

Điều nên hỏi trước mọi thủ thuật

• Đây là phương pháp gì
• Có xâm lấn tới mức nào
• Dùng thuốc hay vật liệu gì
• Rủi ro là gì
• Người thực hiện có chứng chỉ không

Người bệnh có quyền biết chính xác mình sắp được làm gì.

Dấu hiệu cần đi khám sau thủ thuật

• Sưng nóng đỏ tăng dần
• Chảy dịch hoặc mủ
• Sốt
• Đau tăng dần
• Tê bì kéo dài

Sốt sau một thủ thuật xâm lấn luôn cần được khám.

Cách nghĩ thực tế

• Ba phương pháp này khác nhau nhiều về mức xâm lấn
• Người có máy tạo nhịp phải tránh điện châm
• Thuỷ châm là tiêm thuốc nên phải biết tiêm gì
• Cấy chỉ yêu cầu vô trùng cao hơn hẳn
• Không tự làm các thủ thuật xâm lấn tại nhà

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi rõ trước khi đồng ý làm thủ thuật.

Câu hỏi thường gặp